Mifimmi ningzak ter awkah mihrut ka thim hna lai



Bible cang. Mt. 11:25, 1Kor. 1 :20-21

Biahmaithi:
Saya Khar Ling
        Laimi kan theology or philosophy cheukhat cu thawngtha chim tawi le sau kongah kan lungre a thei ngaimi kan um pah len. Kan ruah ning aa khat cio lo caah a si ko. Ka saya pa pakhat nih a rak ti balmi cu ziah ah hen kei hi setan nih nu in a ka tuk forh ve hnga lo tiah a ti. Nu ah a tlu, a sual tuk kan ti mi zong khi ruah awk ngai in a um, nu ah a rak tlu duh ngai mi zong an um len nain nu nih rak duh ve lo mi zong rak um  a si caah. Cucaah nihin thawngtha ka chimh  lai tik ahhin ka ti ning hi a hman bik tinak a si hrim lai lo. Kaa thimmi Bible cang cherhchan (base) in ka si kho tawk te zeimaw kan caah pakhat tal santlainak a um phum hnga ma tiah siaherh khi a si  ko.
        Kei ka dirhmun ah Sii lei sibawite nih sii cu an kan pek le chunhawk a si ko ka ti. Bible kong cu Bible a cawng mi nih chim ding kan si ve tiah ka ti. Bible kumkhat tetal  cawng lo in Kalvary titan hi a za ko tiah a vak lenmi pawl khi tha ka pek lo hringhran. Bible kong theih hngal duh le chim duh ahcun Bible kan cawn awk a si ko.
        Biakamthar (NT) hi kan zoh tikah mi zapi nih fiang kho lo dingmi thei harmi tete an um len. Tahchunhnak ah mirum vancung khua luh nakin Kalaa-uk thim onka luh a fawi deuh hei ti te hna khi! Nihin kaa thimmi Bible cacang zong hi sullam I lak sual a fawi ngai te tiah ka ruah.
        Kan tlangtar bawmtu ah tiah ka vun pial ta duak lai. Vailamtah hi , Persia, Phoenician le Carthiage miphun nih an rak hman hmasa bik i minnung dirhmunah chiah lomi sal tha lo le misual chimpit vansang a simi pawl, mi inn va boah I an thil chuh lengah an inn va duahpiak rih a hmangmi, nu va tlaihhrem lengah thah beh a hmangmi, tbk , hi bantuk sualnak hi mi vialte nih tih hna seh tiin Vailamtah ah an tar hna. Phun dang in chimh ahcun vailamtah cu misual hlei khun in ruahmi hna thahnak ah an hman. Vailam ah thlaimi le thahmi cu a chiakkhaa taktak in ruah a si.
        Cu bantuk misual thahnak a si caah Jesuh vailam ah thah a si tikah hin Judah mi le Greek mi caah cun Jesuh vawilei khamtu ah zumh ding cu thil har taktak a si. Hebru mi hna cathiang ah thing cungah thlaimi cu Pathian chiatsermi an si, ti  a um.(Deut.21:22-23, Jos. 10:26). Biakam hlun ahhin Haman lawng hi thing cungah an thlai ti kan hmuh khawh. (Est.7:10). Biakam thar ahcun vailam tahnak ti biafang hi 76 nak tam kan hmuh khawh.
       A hnu ah cu vailamtahnak in mi thah cu Rom cozah nih an hun i cawn ve I Rom miphun sinak (citizen) a ngei lomi nauta deuh thahnak ah an hman ve. Bawi zesuh zong cu misual taktak i an ruahmi le an nautami an thahnak vailam ah thah a si tikah hin nihin kan chan ahcun a dawh khunmi a si nain hlan lio Judahmi le Greekmi caah cun vawilei khamtu messiah a si ti cu zumh awkah a that in a tha lomi le an zumh lo zongah mawhchiatawk a tha lomi thil a rak si.
        Judahmi nih messiah an i ruahchanhmi cu thi le sa i bawi phun, huham le rumra nih  athuamhmi mi langsar, le an hmaiah khuaruahhar thil lianngan a tuah cuahmahmi a si lai, ti a si. (Is.9:6-7). An Rabbi pawl cawnpiaknak zongah messiah a rat ni ahcun mitsur ruang pakhatte hin bor 100 a tlai ti tiang in thawnnak le huham in a khatmi thil lianngan tuahtu mifim hmanthlak rumro in an cawn piak hna.
        Cun Greek pawl nih Pathian an ruah ning ahhin harnak le temtuarnak he a pehtlai bak lomi, minung intuarnak he  aa pehtlai bak lomi a si an ti. A ruang harnak le temtuarnak cu sualnak ruangah a chuakmi sualnak theipar bak a si an ti. Cu caah sualnak a ngei lomi Pathian cu a temtuar kho bak lo an ti.
        Cu bantuk mifim hna nih an fimnak le hngalhnak ruangah zumhawk thalo ah an chiahmi Bawi Jesuh nunphung le khamhnak cu phungthiam lo santlai lo tete nih an cohlan tikah cu mihrut hna tu cu mifim le cathiam hna nakin an fim deuh cang. Mifim cu an fimnak le an hngalhnak tu kha Khrih zumhnak dawntu tlangah an cang ai. Khrih nih vailamtahnak in a messiah sinak a phuan tikah mifim mithiam hna cu kan fim kan thiam an tinak porhhlawtnak ruamkainak tlang nih cu khamhnak sung a phenh i an caah thuhmi thil bantuk a si ai.
        Bawi Jesuh nih mifim cathiam hna sinin na thuhmi kha mihrut cathiam lo tete sinah na phuan caah kaan lawmh,(Matt.11:25) tiah a ti mi ahhin cathiam lo timi hi KJV le RSV ahcun bawhkeuh(babes) tiin a leh i NEB nih cun mi sawhsawh te (simple) tiin a leh. Cu caah hi nih hin bawhkeuh ngakchia bantukin santlaih lo aa hngal i nu le pa aa bochanmi sinak le i uah le i porhlawtnak aa tel lomi mi sawhsawh te bantuk toidornak lungput ngeih a kan cawn piaktu a si.
        Cu caah hi Bible cang nih hin fimnak le thiamnak a thatnak le san a tlaihnak (intellectual power) kha a dohmi si loin fimnak, thiamnak nih a hei chuahter tawnmi uahnak (intellectual pride) tu a dohmi a si i cucu nihin kan chan zongah tih a nung theomi a si. Fimnak le thiamnak a doh  a si lo, rum a duh lo a si hrim lo, rumnak le thiamsannak nih a hei chuah termi porhlawt ruamkainak tu kha a dohmi a si. Nihin Philippines in kan kir lei ahcun something he kan kir cio lai va sikaw intelcectual pride hna he kan kir sual ahcun a poi ngai ding a si. Cun hika hmun ah fimnak cawn dingah kan rat tikah kan cawn laimi fimnak nih uahnak le ruamkainak hna a chuak ter lo ding I ralrin tha ngaingai a si.
        Cu bantuk thiamthiam in hi Bible cang nih hin hruh tha petu le sifak tha petu Biblecang zong a si lo. Santlaih lo i hngalh in bawhte nih an pale an i bochan hna bantukin toidornak he Bawipa panh ning a kan cawnpiaktu cathiang tu a si. Mi chambau ka si ti aa hngalhmi cu lunglawmhmi nan va si dah, Pathian penak cu nanmah ta a si (Mt.5:3) timi tlangcung cawnpiaknak a tlin tertu, iuah nunphung tih a nunnak ralrin a kan petu le toidornak nunphung dawh a kan cawnpiaktu Biblecang dawh tu a si. I porhlawt vialte lakah thlaraulei porhlawt hi tih a nung bik fawn.
        Laimi hi kan sining leng tiang in I uah le porhlawt ruamkai kan hmang. Tlompal phaisa hei tongtham deuh le cangka mi dang zeirel lo, mirang holh vun holh khawh deuh le cangka a thiam bik ah I ruah colh kan hman. Cruside, camping in kan vun tum bak ah vancung mi bantukin I ruah colh I mi dang sualnak kawl colh le sual phot colh ah kan tang. Hi bantuk lungput le sining hi fak piin a dohtu kan Bible cang a si.

Tlangkomh
        Porhlawt ruamkainak le iuanthlarnak vial te kal takin bawhkeu nih a santlai lonak aa theih I a pa a bo chan bantukin kan santlai lo I hngal in le michambau taktak ka si ti I hngalh buin toidornak he Pathian aa bochan mi le a panhmi zumtu tha si hna u sih. Nan dihlak cungah Pathian thluachuahnak um ko seh. Amen.

Comments

Popular posts from this blog

BAIBAL ZEITINDAH KAN REL LAI?

Zohchun Awktlak Khrihfa Innchungkhar

A Sunglawimi Thangthat Awktlak Thluachuak NU